28 listopada.html

dolar amerykański(USD): 2,8673



28 listopada jest 332. (w latach przestępnych 333.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 33 dni.

edytuj Święta

• imieniny: Andrzej, Berta, Eustachy, Feliks, Ginter, Gościrad, Grzegorz, Guncerz, Gunter, Jakub, Krescenty (Krescencjusz, Krescens), Kwieta, Lesław, Lesława, Manswet, Piotr, Radowit, Rufus, Sostenes, Stefan, Teodora, Tristan, Urban, Walerian, Zdziesław i Zdzisław.
• Albania – Święto Niepodległości
• Czad – Dzień Proklamacji Republiki
• Mauretania – Święto Niepodległości
• Panama – Święto Niepodległości
• wspomnienia i święta Kościoła katolickiego^[1],^[2]
  • św.Jakub z Marchii
  • św. Stefan Młodszy ( † 764, męczennik z Konstantynopola )

edytuj Wydarzenia w Polsce

Bitwa pod Oliwą (1627) na obrazie Stefana Płużańskiego

Zobacz zbiór multimediów na Wikimedia Commons:
28 listopada

• 1520 – wojna polsko-krzyżacka: polskie pospolite ruszenie odbiło Chojnice.
• 1561 – Inflanty i Polska podpisały pakt wileński.
• 1620 – Bogusław XIV został księciem szczecińskim.
• 1627 – floty polska i szwedzka stoczyły bitwę pod Oliwą.
• 1918 – utworzono Marynarkę Wojenną RP.
• 1921 – Stanisław Nowodworski został prezydentem Warszawy.
• 1924 – arcybiskup Bolesław Twardowski poświęcił kaplicę na Cmentarzu Obrońców Lwowa.
• 1944 – Adolf Hitler wydał rozkaz o utworzeniu twierdzy Kołobrzeg.
• 1965 – otwarto Muzeum Więzienia Pawiak.
• 1967 – FSO: wyprodukowano pierwszego Fiata 125p.
• 1982 – 18 górników zginęło wskutek wybuchu pyłu węglowego w KWK Dymitrow w Bytomiu.
• 1982 – odsłonięto pomnik Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie.
• 1984 – docent Wiesław Jędrzejczak przeprowadził pierwszy w kraju przeszczep szpiku kostnego od spokrewnionego dawcy.
• 1990 – Wrocław jako drugie miasto po Warszawie został podłączony do Internetu.
• 2003 – premiera filmu Nienasycenie.

edytuj Wydarzenia na świecie

• 1443 – albańscy powstańcy na czele ze Skandenbergiem zdobyli miasto Kruja w środkowej Albanii.
• 1520 – wyprawa kierowana przez Ferdynanda Magellana wpłynęła na ocean, który Magellan nazwał Morzem Spokojnym.
• 1660 – w Londynie zawiązano Royal Society.
• 1729 – Naczezi zamordowali 238 osadników francuskich w Missisipi.
• 1793 – wojny napoleońskie: rozpoczęła się bitwa pod Kaiserslautern.
• 1821 – Panama proklamowała niepodległość od Hiszpanii.
• 1848 – Berno zostało wybrane na stolicę Szwajcarii.
• 1888 – otwarto pierwszy odcinek Kolei Izerskiej.
• 1905 – Irlandia: powstała partia Sinn Féin.
• 1912 – Albania ogłosiła niepodległość (od Imperium osmańskiego).
• 1919 – Nancy Astor została pierwszą kobietą, która została wybrana do Izby Gmin.
• 1921 – Moskwa: powstał Komunistyczny Uniwersytet Mniejszości Narodowych Zachodu im. Juliana Marchlewskiego.
• 1942 – 491 osób zginęło w pożarze klubu nocnego w Bostonie.
• 1943 – II wojna światowa: rozpoczęła się konferencja teherańska.
• 1956 – premiera filmu I Bóg stworzył kobietę.
• 1958 – Czad, Gabon, Mauretania i Kongo stały się autonomicznymi republikami w ramach Wspólnoty Francuskiej.
• 1960 – Mauretania uzyskała niepodległość od Francji.
• 1964 – NASA: w kierunku Marsa wystrzelono sondę Mariner 4.
• 1966 – Burundi: przewrót; obalono monarchię i proklamowano republikę.
• 1967 – wojska brytyjskie opuściły Jemen Południowy.
• 1974 – w trakcie koncertu Eltona Johna w Madison Square Garden po raz ostatni wystąpił na scenie John Lennon.
• 1975 – Timor Wschodni ogłosił niepodległość (od Portugalii).
• 1979 – 257 osób zginęło, gdy należący do Air New Zealand McDonnell Douglas DC-10 uderzył w zbocze wulkanu Erebus na Antarktydzie.
• 1979 – papież Jan Paweł II rozpoczął podróż apostolską do Turcji.
• 1982 – papież Jan Paweł II ogłosił konstytucję apostolską Ut sit, powołującą do życia prałaturę personalną Opus Dei.
• 1983 – Niemiec Ulf Merbold został pierwszym cudzoziemcem, biorącym udział w amerykańskiej misji kosmicznej, STS-9 na wahadłowcu Columbia.
• 1983 – urodził się 25. milionowy obywatel Kanady.
• 1987 – południowoafrykański Boeing 747 spadł do Oceanu Indyjskiego u wybrzeży Mauritiusa. Zginęło 160 osób.
• 1989 – kanclerz Helmut Kohl przedstawił 10. punktowy program zjednoczenia Niemiec.
• 1990 – Margaret Thatcher złożyła rezygnację ze stanowiska premier Wielkiej Brytanii.
• 1991 – Osetia Południowa ogłosiła niepodległość (od Gruzji).
• 1994 – Norwegowie po raz drugi odrzucili w referendum możliwość przystąpienia do UE.
• 2000 – opozycyjny polityk Ołeksadr Moroz ujawnił nagrania, na których prezydent Leonid Kuczma nakłaniał oficerów milicji do porwania dziennikarza Georgija Gongadze.
• 2000 – holenderski parlament zalegalizował eutanazję.
• 2002 – 200. milionowy turysta zwiedził wieżę Eiffla.
• 2004 – Julia Roberts urodziła bliźniaki Hazel Patricię i Phinnaeusa Waltera.
• 2004 – Nicolas Sarkozy został przewodniczącym Unii na rzecz Ruchu Ludowego.
• 2006 – rozpoczęła się pielgrzymka Benedykta XVI do Turcji.

edytuj Urodzili się

• 1118 – Manuel I Komnen, cesarz bizantyjski (zm. 1180)
• 1489 – Małgorzata Tudor, królowa Szkocji, żona Jakuba IV (zm. 1541)
• 1632 – Jean-Baptiste Lully, francuski kompozytor pochodzenia włoskiego (zm. 1687)
• 1640 – Willem de Vlamingh, flamandzki kapitan, zbadał południowo-wschodnie wybrzeże Australii (zm. ok. 1698)
• 1740 – Andrzej Gawroński, polski duchowny katolicki, biskup krakowski (zm. 1813)
• 1757 – William Blake, angielski poeta, malarz, rysownik, rytownik (zm. 1827)
• 1772 – Luke Howard, brytyjski chemik, farmaceuta, meteorolog (zm. 1864)
• 1785 – Victor de Broglie, francuski polityk, premier Francji (zm. 1870)
• 1811 – Maksymilian II, król Bawarii (zm. 1864)
• 1820 – Fryderyk Engels, niemiecki filozof, socjalista (zm. 1895)
• 1829 – Anton Rubinstein, rosyjski pianista, kompozytor, dyrygent (zm. 1894)
• 1857 – Alfons XII Burbon, król Hiszpanii (zm. 1885)
• 1871 – Andrzej Strug, polski pisarz (zm. 1937)
• 1880 – Aleksandr Błok, rosyjski pisarz (zm. 1921)
• 1881 – Stefan Zweig, austriacki pisarz (zm. 1942)
• 1887 – Czesław Falkowski, polski duchowny katolicki, biskup łomżyński (zm. 1969)
• 1887 – Ernst Röhm, niemiecki działacz nazistowski, szef sztabu SA (zm. 1934)
• 1889 – Antoni Bogusławski, polski pisarz, tłumacz (zm. 1956)
• 1894 – Arkady Fiedler, polski pisarz, podróżnik (zm. 1985)
• 1896 – Józef Koffler, polski kompozytor (zm. prawdopodobnie 1944)
• 1897 – Kazimierz Andrzej Jaworski, polski poeta, wydawca, tłumacz, pedagog (zm. 1973)
• 1907 – Alberto Moravia, włoski pisarz (zm. 1990)
• 1908 – Claude Lévi-Strauss, francuski antropolog, socjolog, filozof (zm. 2009)
• 1911 – Albert Harris, polski pianista, kompozytor, autor tekstów piosenek, piosenkarz (zm. 1974)
• 1915 – Konstantin Simonow, rosyjski pisarz (zm. 1979)
• 1916 – Mika Špiljak, chorwacki polityk, prezydent Jugosławii (zm. 2007)
• 1919 – Keith Miller, australijski krykiecista, reprezentant Australii (zm. 2004)
• 1920 – Cecilia Colledge, brytyjska łyżwiarka figurowa (zm. 2008)
• 1920 – Jan Nagrabiecki, polski poeta
• 1923 – Gloria Grahame, amerykańska aktorka (zm. 1981)
• 1925 – Jozsef Bozsik, węgierski piłkarz (zm. 1978)
• 1927 – Wojciech Morawski, polski ekonomista, profesor (zm. 1995)
• 1928 – Jan Fotek, polski kompozytor
• 1928 – Jerzy Krawczyk, polski bokser (zm. 2008)
• 1931 – Hope Lange, amerykańska aktorka (zm. 2003)
• 1932 – Ben Bova, amerykański pisarz science-fiction
• 1934 – Gato Barbieri, argentyński saksofonista jazzowy, kompozytor
• 1934 – Bogdan Madej, polski pisarz
• 1937 – Stanisław Mańkowski, polski inżynier, specjalista w zakresie ciepłownictwa, ogrzewnictwa, wentylacji, rektor PW
• 1938 – Michael Ritchie, amerykański reżyser filmowy (zm. 2001)
• 1941 – Laura Antonelli, włoska aktorka
• 1942 – Jonasz Kofta, polski pisarz, satyryk, piosenkarz (zm. 1988)
• 1943 – Randy Newman, amerykański kompozytor, muzyk
• 1946 – Joe Dante, amerykański reżyser filmowy
• 1948 – Agnieszka Holland, polska reżyserka filmowa
• 1950 – Ed Harris, amerykański aktor, reżyser filmowy
• 1950 – Russell Alan Hulse, amerykański astrofizyk, laureat Nagrody Nobla
• 1951 – Janusz Leśniewski, polski aktor
• 1951 – Barbara Morgan, amerykańska astronautka, nauczycielka
• 1954 – Barbara Grabowska, polska aktorka (zm. 1994)
• 1956 – Iwona Niedzielska, polska piosenkarka
• 1958 – Krzysztof Gardyna, polski duchowny katolicki, taternik, alpinista
• 1959 – Stephen Roche, irlandzki kolarz szosowy
• 1960 – John Galliano, brytyjski projektant mody
• 1961 – Krzysztof Bąkowski, polski skrzypek
• 1961 – Alfonso Cuarón, meksykański reżyser filmowy
• 1962 – Matt Cameron, amerykański perkusista zespołu Pearl Jam
• 1962 – Jon Stewart, amerykański komik, aktor
• 1962 – Wiesław Walendziak, polski polityk
• 1966 – Arkadiusz Nowak, polski duchowny katolicki, działacz społeczny
• 1966 – Zbigniew Robakiewicz, polski piłkarz
• 1967 – Anna Nicole Smith, amerykańska modelka, aktorka (zm. 2007)
• 1968 – Dawn Robinson, amerykańska wokalistka zespołu En Vogue
• 1971 – Gylve Nagell, norweski kompozytor, multiinstrumentalista, muzyk zespołu metalowego Darkthrone
• 1971 – Weronika Marczuk-Pazura, ukraińska i polska aktorka
• 1973 – Jowita Budnik, polska aktorka
• 1977 – Fabio Grosso, włoski piłkarz
• 1977 – Jean Paulista, brazylijski piłkarz
• 1978 – Alicja Busse, polska socjolog, projektantka biżuterii
• 1979 – Chamillionaire, amerykański raper
• 1983 – Robert Milczarek, polski siatkarz
• 1988 – Christopher Richard Stringini, amerykański wokalista zespołu US5

edytuj Zmarli

•   741 – Grzegorz III, święty, papież (ur. ?)
• 1058 – Kazimierz I Odnowiciel, książę Polski, syn Mieszka II (ur. 1016)
• 1627 – Arend Dickmann, holenderski żeglarz, admirał polskiej floty wojennej (ur. 1572)
• 1680 – Giovanni Lorenzo Bernini, włoski rzeźbiarz, architekt, malarz (ur. 1598)
• 1694 – Matsuo Basho, japoński poeta (ur. 1644)
• 1698 – Louis de Buade de Frontenac, francuski wojskowy, gubernator Nowej Francji (ur. 1622)
• 1801 – Deodat Dolomieu, francuski geolog, wulkanolog, podróżnik (ur. 1750)
• 1859 – Washington Irving, amerykański pisarz, historyk (ur. 1783)
• 1898 – Conrad Ferdinand Meyer, szwajcarski pisarz (ur. 1825)
• 1907 – Stanisław Wyspiański, polski pisarz, malarz (ur. 1869)
• 1915 – Mubarak Al-Sabah, emir Kuwejtu (ur. 1837)
• 1925 – Alfred Pérot, francuski fizyk (ur. 1863)
• 1928 – Frank F. Fletcher, amerykański admirał (ur. 1855)
• 1939 – James Naismith, kanadyjski lekarz, twórca zasad koszykówki (ur. 1861)
• 1942 – Marceli Nowotko, polski działacz komunistyczny, I sekretarz PPR (ur. 1893)
• 1945 – Dwight Davis, amerykański polityk, tenisista, fundator Pucharu Davisa (ur. 1879)
• 1947 – Philippe Marie Leclerc, francuski generał (ur. 1902)
• 1954 – Enrico Fermi, włoski fizyk, laureat Nagrody Nobla (ur. 1901)
• 1962 – Wilhelmina, królowa Holandii (ur. 1880)
• 1970 – Jan Drda, czeski pisarz (ur. 1915)
• 1972 – Stanisław Haras nauczyciel, działacz krajoznawczy, przewodnik, organizator przewodnictwa łódzkiego, (ur. 1886),
• 1987 – Stanisław Szenic, polski pisarz, prawnik (ur. 1904)
• 1989 – Janusz Burakiewicz, polski ekonomista, polityk, minister żeglugi (ur. 1916)
• 1990 – Władysław Rubin, polski duchowny katolicki, kardynał (ur. 1917)
• 1992 – Sir Sidney Nolan, australijski malarz (ur. 1917)
• 1993 – Kenneth Connor, brytyjski aktor (ur. 1916)
• 1993 – Jerry Edmonton, kanadyjski perkusista zespołu Steppenwolf (ur. 1946)
• 1996 – Stanisław Cynarski, polski historyk (ur. 1923)
• 2000 – Michał Ślaski, polski aktor operetkowy, reżyser (ur. 1908)
• 2005 – Ryszard Krzyżanowski, polski aktor (ur. 1929)
• 2005 – Tony Meehan, brytyjski perkusista zespołu The Shadows (ur. 1943)
• 2005 – Władysław Wandor, polski kolarz (ur. 1914)
• 2006 – Jan Drzewiecki, polski pianista, kompozytor (ur. 1938)
• 2007 – Tony Holland, brytyjski scenarzysta (ur. 1940)
• 2007 – Barbara Kilar, żona i muza kompozytora Wojciecha Kilara
• 2008 – Henryk Janduda, polski piłkarz, reprezentant Polski (ur. 1924)
• 2008 – German Skurygin, rosyjski lekkoatleta, chodziarz (ur. 1963)
• 2009 – Jan Kuczyński, polski zapaśnik, olimpijczyk (ur. 1935)

Przypisy